Trong nhiều năm, quản lý an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) chủ yếu tập trung vào các yếu tố nguy hiểm, có hại về vật lý, hóa học, cơ học và ecgônômi. Tuy nhiên, sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ và tổ chức lao động đang làm gia tăng vai trò của các yếu tố liên quan đến cách thức công việc được thiết kế, phân công và quản lý. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần (SKTT), khả năng thực hiện công việc và sự an toàn của người lao động (NLĐ).

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), SKTT có liên quan trực tiếp đến khả năng ứng phó với các áp lực trong cuộc sống, duy trì chức năng cá nhân và làm việc hiệu quả. Trong lĩnh vực lao động, WHO và Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) nhấn mạnh rằng các nguy cơ tâm lý - xã hội cần được xem xét trong chính sách và hệ thống quản lý sức khỏe nghề nghiệp (SKNN).

WHO và ILO ước tính khoảng 15% người trưởng thành trong độ tuổi lao động đang sống với một rối loạn tâm thần tại bất kỳ thời điểm nào; trầm cảm và lo âu gây tổn thất khoảng 12 tỷ ngày công mỗi năm trên toàn cầu [3,4]. Những số liệu này cho thấy SKTT có ý nghĩa không chỉ ở cấp độ y tế cá nhân mà còn đối với khả năng duy trì nguồn nhân lực và hoạt động của tổ chức.

Trong bối cảnh đó, cần xem xét SKTT trong mối quan hệ với điều kiện lao động (ĐKLĐ) và nguy cơ nghề nghiệp, đồng thời chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu nhận diện vấn đề sang quản lý nguy cơ tâm lý - xã hội một cách có hệ thống.

TS.BS. Trần Văn Đại

Trưởng khoa Tâm sinh lý lao động & Ecgônômi, Viện Sức khỏe nghề nghiệp và môi trường, Bộ Y tế

 (nguồn: Tạp chí Khoa học An toàn - Sức khỏe & Môi trường lao động số 3/2026 tr.52-54)