Khi nói đến việc nâng cao an toàn trong xây dựng, các nhà quản lý giàu kinh nghiệm hiểu rằng chỉ tuân thủ quy định là chưa đủ. Điều quan trọng là phải thiết lập kỳ vọng rõ ràng cho hoạt động hằng ngày, xây dựng một văn hóa an toàn có sự tham gia của tất cả mọi người và bảo đảm công nhân được huấn luyện đầy đủ. Những yếu tố này không chỉ giúp giảm tai nạn, chấn thương mà còn góp phần nâng cao tinh thần làm việc và duy trì năng suất. Việc tích hợp các thực hành sau vào chương trình an toàn sẽ giúp cải thiện kết quả trong các dự án thi công tốc độ cao, tăng cường bảo vệ cho người lao động ít kinh nghiệm, giảm thiểu rủi ro sức khỏe, đồng thời củng cố uy tín của doanh nghiệp.

1. Theo dõi các chỉ số liên quan an toàn

Ngạn ngữ “bạn không thể quản lý điều mà bạn không đo lường” rất phù hợp với các nhà quản lý an toàn. Việc nắm rõ chương trình an toàn đang vận hành hiệu quả đến đâu là bước khởi đầu để cải thiện. Một số chỉ số quan trọng cần theo dõi gồm:

• Tỷ lệ hoàn thành huấn luyện an toàn: Doanh nghiệp cần có hệ thống theo dõi rõ ràng để biết công nhân nào cần hoàn thành khóa huấn luyện an toàn nào.
• Tổng tỷ lệ sự cố có thể ghi nhận (TRIR – Total Recordable Incident Rate): Chỉ số này phản ánh hiệu suất an toàn thông qua tần suất sự cố trong quá khứ. Cần sử dụng công cụ tính toán để có số liệu chính xác, từ đó đặt mục tiêu giảm các loại sự cố cụ thể, chẳng hạn như sự cố va chạm bợt vật thể.
• “Suýt xảy ra sự cố” (near misses): Suýt xảy ra sự cố giúp nhận diện các nguy cơ tiềm ẩn và những lỗ hổng an toàn. Nên khuyến khích người lao động báo cáo các trường hợp suýt xảy ra sự cố thông qua cơ chế báo cáo ẩn danh, sau đó cam kết điều tra nguyên nhân.

2. Xác định và cung cấp huấn luyện cần thiết

Không thể kỳ vọng công nhân làm việc an toàn nếu họ chưa được huấn luyện. Hãy kiểm tra xem đội ngũ thi công đã được huấn luyện an toàn phù hợp với loại công việc đang thực hiện và các loại thiết bị đang được vận hành hay chưa.

Các nội dung huấn luyện cần thiết có thể bao gồm: vận hành thiết bị, phòng chống ngã cao, an toàn đào hố/rãnh, làm việc an toàn trong không gian hạn chế, an toàn điện, xử lý vật liệu nguy hiểm… Nếu cần, nên tổ chức đào tạo lại để ghi nhớ thông tin và cập nhật kiến thức mới.

3. Thực hiện hướng dẫn an toàn ban đầu cho nhân viên mới

Trong nhiều dự án xây dựng, tỷ lệ công nhân mới hoặc ít kinh nghiệm ngày càng cao. Do đó, một chương trình an toàn hiệu quả cần có buổi hướng dẫn an toàn kỹ lưỡng dành cho nhân viên mới, điều này được chứng minh giúp giảm đáng kể chấn thương.

Buổi hướng dẫn nên giới thiệu tổng quan chương trình an toàn, các yêu cầu và trách nhiệm chung của người lao động. Lý tưởng nhất là có sự tham gia của ít nhất một lãnh đạo cấp cao để thể hiện cam kết của doanh nghiệp. Ngoài ra, người lao động cần được hướng dẫn chi tiết cách sử dụng phương tiện bảo vệ cá nhân phù hợp với công việc.

4. Thực hiện hướng dẫn tại từng công trường

Mỗi công trường đều có những thách thức riêng về an toàn. Khi bắt đầu làm việc ở một công trường mới, cần tổ chức buổi hướng dẫn tại công trường để trình bày kế hoạch an toàn cụ thể cho công trường đó.

Kế hoạch an toàn cụ thể cho công trường cần nêu rõ cách nhận diện, kiểm soát và loại bỏ nguy cơ tiềm ẩn; chỉ định người có thẩm quyền về an toàn và người phụ trách ứng phó khẩn cấp; đồng thời thông báo vị trí trạm sơ cứu hoặc bộ sơ cứu, trạm chữa cháy, bệnh viện gần nhất… và cung cấp bản sao kế hoạch an toàn cho công nhân.

5. Xây dựng kế hoạch sơ tán cụ thể cho công trường

Khả năng sơ tán nhanh khi có tình huống khẩn cấp ở công trường là rất quan trọng. Có kế hoạch sơ tán và tổ chức diễn tập giúp đảm bảo tất cả công nhân biết cách di chuyển tới điểm tập trung hoặc nơi trú ẩn phù hợp khi có sự cố. Kế hoạch cần được thiết kế tùy theo các loại nguy cơ có thể xảy ra, chẳng hạn như hỏa hoạn, bão lũ, nhằm đảm bảo tính ứng dụng cao.

6. Tổ chức các cuộc họp an toàn ngắn hàng ngày (toolbox talks)

Các cuộc họp an toàn ngắn hàng ngay giúp công nhân bắt đầu ca làm việc với tinh thần an toàn là trên hết. Các cuộc họp này nên được tổ chức bắt buộc, hàng ngày và có nội dung liên quan trực tiếp đến công việc trong ngày.

Nếu công việc hôm đó là làm việc trong không gian hạn chế, hãy tập trung vào an toàn trong không gian hạn chế. Nếu công nhân sử dụng thang, hãy nhắc lại quy tắc cơ bản về an toàn thang, chẳng hạn như duy trì ba điểm tiếp xúc. Nếu mài, khoan bê tông hoặc đá, nhắc nhở công nhân sử dụng đúng thiết bị bảo vệ hô hấp và quy trình làm sạch bụi silica một cách an toàn. Hay nói ngắn gọn là cho phép công nhân đặt câu hỏi hoặc nêu lên mối quan ngại.

7. Hạn chế quyền truy cập thiết bị hạng nặng

Người lao động chưa được huấn luyện đầy đủ hoặc không có nhiệm vụ phù hợp không được phép sử dụng máy móc thiết bị nặng. Việc này giúp giảm tai nạn và thương tích liên quan máy móc.

Một giải pháp phổ biến là sử dụng khóa bật/tắt bằng mã PIN cụ thể cho từng thiết bị hoặc từng nhóm thiết bị. Đối với công trường có sử dụng thẻ ra vào, có thể tích hợp đầu đọc RFID vào hệ thống bàn phím để công nhân quét thẻ và truy cập thiết bị dựa trên quyền hạn được thiết lập trong hồ sơ của họ.

8. Trao quyền dừng công việc nếu phát hiện nguy hiểm

Trên công trường, an toàn phải là trách nhiệm chung. Chính sách “Quyền dừng công việc (stop-work authority)” trao cho công nhân quyền và trách nhiệm dừng công việc nếu họ nhận thấy công việc có nguy hiểm cho bản thân hoặc người khác.

Khi một cá nhân yêu cầu quyền dừng công việc và báo cáo mối nguy hiểm, cán bộ giám sát an toàn phải có trách nhiệm xử lý. Để chính sách này hiệu quả, công nhân phải được đảm bảo rằng họ sẽ không bị trừng phạt khi dừng việc.

An toàn đòi hỏi sự tham gia ở mọi cấp độ của tổ chức và trong mọi giai đoạn hoạt động. Nó phải trở thành một phần không thể tách rời trong suy nghĩ và hành động của nhân viên. Tám thực hành này giúp đưa an toàn trở thành một giá trị cốt lõi và giúp các chương trình an toàn ứng phó với những thách thức thực tế, hướng tới một lực lượng lao động an toàn, hiệu quả hơn và một doanh nghiệp mạnh mẽ, bền vững hơn.

Biên dịch: Xuân Đài